راهکارهای درمان سریع زخم تازه صورت و پیشگیری از اسکار
پادکست صوتی این مطلب
برای مراقبت از زخم تازه صورت، اول دست ها را بشویید. گاز تمیز را روی محل بگذارید و پیوسته فشار دهید تا خونریزی کنترل شود؛ بعد زخم را با آب تمیز بشویید. اگر زخم سطحی است، پس از پاک کردن آن لایه نازکی وازلین ساده بزنید و با پانسمان تمیز بپوشانید. کندن دلمه، استفاده از الکل یا آب اکسیژنه و قرار دادن پوست زخمی در معرض آفتاب می تواند ترمیم را دشوارتر کند. زخم عمیق، باز یا ناشی از گازگرفتگی به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
درمان سریع زخم تازه صورت از کجا شروع می شود؟
در ادامه، مراقبت اولیه از زخم سطحی را از نشانه هایی که به ارزیابی پزشکی نیاز دارند جدا می کنیم.
سرعت ترمیم بیشتر به میزان آسیب و نحوه مراقبت در روزهای نخست بستگی دارد. خراش کم عمق را معمولا می توان در خانه تمیز کرد و پوشاند؛ اما بریدگی عمیق یا زخمی با لبه های جدا باید ارزیابی شود. آسیب نزدیک چشم نیز با مراقبت خانگی به تنهایی قابل ارزیابی نیست. هدف این نیست که زخم در چند ساعت ناپدید شود؛ هدف، کم کردن آلودگی و آسیب بیشتر و فراهم کردن شرایط مناسب برای بسته شدن پوست است.
شست وشو و کنترل خونریزی
پیش از تماس با زخم، دست ها را با آب و صابون بشویید. اگر خونریزی وجود دارد، گاز استریل یا پارچه تمیز را روی محل بگذارید و بدون برداشتن مکرر آن، چند دقیقه فشار یکنواخت وارد کنید. نگاه کردن پیاپی زیر گاز می تواند لخته تازه را جدا کند. اگر خون از پانسمان عبور کرد، لایه دیگری روی آن قرار دهید و فشار را ادامه دهید. خونریزی شدید یا خونریزی ای که با فشار مستقیم متوقف نمی شود، نیازمند رسیدگی فوری است.
پس از کنترل خونریزی، زخم سطحی را با آب روان تمیز بشویید تا گرد و خاک و آلودگی قابل مشاهده خارج شود. اطراف زخم را می توان با صابون ملایم تمیز کرد، اما صابون را داخل بافت باز نمالید. اگر ذره ای در زخم فرو رفته یا خارج کردن آن دردناک است، با ابزار نوک تیز دست کاری نکنید. زخم کثیف، عمیق یا ناشی از جسم آلوده باید ارزیابی شود؛ وضعیت واکسن کزاز نیز در چنین آسیب هایی اهمیت دارد.
برای درمان سریع زخم صورت، شست وشوی آرام و پانسمان تمیز از مالیدن چند ماده مختلف روی پوست مفیدتر است. یخ را مستقیم روی زخم باز نگذارید و با دست آلوده محل را لمس نکنید. اگر تورم یا کبودی وجود دارد، کمپرس سرد پیچیده شده در پارچه را کوتاه مدت روی پوست سالم اطراف بگذارید، نه اینکه آن را روی بریدگی باز فشار دهید.
برای زخم تازه صورت چی بزنیم؟
برای یک خراش یا بریدگی کوچک و تمیز، وازلین ساده می تواند سطح زخم را مرطوب نگه دارد و از خشک شدن و ترک خوردن آن جلوگیری کند. مقدار زیاد لازم نیست؛ لایه ای نازک کافی است. سپس زخم را با چسب زخم یا پانسمان غیرچسبنده بپوشانید. پانسمان از تماس مداوم دست، آلودگی و اصطکاک لباس جلوگیری می کند. آن را هر روز و نیز هر زمان که خیس یا کثیف شد عوض کنید.
در دسترس بودن یک ماده، آن را برای زخم مناسب نمی کند. الکل و آب اکسیژنه می توانند بافت آسیب دیده را تحریک کنند؛ بتادین غلیظ هم ممکن است همین اثر را داشته باشد. روی پوست زخمی خمیردندان نمالید؛ آبلیمو و روغن های معطر هم می توانند آن را تحریک کنند. برای زخم باز از محصولات آرایشی یا عطر استفاده نکنید. پماد آنتی بیوتیک موضعی نیز برای همه زخم های کوچک لازم نیست و بعضی افراد به ترکیبات آن حساسیت پوستی پیدا می کنند؛ اگر پزشک برای وضعیت خاصی تجویز کرده، مطابق همان دستور عمل کنید.
عبارت کرم برای درمان سریع زخم ممکن است این تصور را ایجاد کند که یک کرم مشخص برای همه بریدگی ها مناسب است، اما انتخاب به باز یا بسته بودن زخم و علت آن بستگی دارد. در زخم سطحی، پاکیزگی، رطوبت مناسب و پوشاندن محل معمولا از افزودن چند فرآورده مختلف مهم تر است. هیچ کرمی نمی تواند جای بخیه یا بررسی پزشکی یک بریدگی عمیق را بگیرد.
مراقبت پس از بسته شدن زخم
وقتی سطح زخم کاملا بسته شد و ترشح یا قسمت باز باقی نماند، می توان درباره محصولات مخصوص مراقبت از جای زخم تصمیم گرفت. ژل ترمیم کننده جای زخم و مراقبت منظم از پوست، تنها پس از بسته شدن زخم مطرح می شود؛ این فرآورده ها را روی زخم باز یا مرطوب استفاده نکنید و دستور مصرف محصول را رعایت کنید. اگر محصول باعث سوزش پایدار، قرمزی رو به افزایش یا خارش شد، مصرف آن را متوقف کنید.
در زمان ترمیم پوست، ضد آفتاب و محصولات مرتبط را متناسب با وضعیت پوست انتخاب کنید؛ ضد آفتاب را فقط روی پوست بسته و سالم بزنید، نه داخل زخم باز. پس از بهبود سطح پوست، محافظت از آفتاب با پوشاندن محل و استفاده از ضد آفتاب مناسب می تواند به کمتر دیده شدن تغییر رنگ کمک کند. نزدیک چشم، هنگام استفاده از هر محصول پوستی احتیاط کنید و از تماس آن با چشم بپرهیزید.
چه چیزهایی احتمال باقی ماندن جای زخم را بیشتر می کند؟
هیچ روش خانگی نمی تواند جای زخم را به طور قطعی حذف کند. ظاهر نهایی به اندازه و محل زخم و روند مراقبت بستگی دارد؛ عفونت یا کندن دلمه نیز ممکن است جای آن را واضح تر کند. پوست صورت در بسیاری از زخم های سطحی خوب ترمیم می شود، اما نتیجه برای هر فرد یکسان نیست. اگر زخم باز مانده یا لبه های آن از هم فاصله دارند، رسیدگی زودهنگام اهمیت دارد؛ گاهی پزشک برای نزدیک کردن لبه ها بخیه یا روش دیگری را مناسب می داند.
دلمه را نکنید، حتی اگر خشک و آماده جدا شدن به نظر برسد. زیر آن پوست تازه شکل می گیرد و کندن آن ممکن است خونریزی یا التهاب ایجاد کند. پانسمان را آرام بردارید؛ اگر به زخم چسبیده، کمی با آب مرطوبش کنید تا بدون کشیدن پوست جدا شود. از مالش شدید، اسکراب و لایه بردار روی پوست در حال ترمیم پرهیز کنید.
اگر عطر می زنید، تا بسته شدن کامل زخم آن را از محل آسیب دور نگه دارید. پرسش عطر را روی لباس بزنیم یا روی پوست زمانی مطرح است که پوست سالم باشد؛ عطر یا الکل موجود در آن نباید روی بریدگی یا پوست تحریک شده قرار بگیرد. حتی پس از بهبود هم اگر محل زخم حساس است، تماس عطر ممکن است سوزش ایجاد کند.
پس از بسته شدن کامل زخم، مراقبت از پوست سالم اطراف آن با محل استفاده از عطر ارتباطی ندارد؛ عطر را کجای بدن بزنیم تا ماندگارتر شود موضوعی برای پوست سالم است، نه زخم در حال ترمیم. استفاده از عطر روی پوست قرمز، ترک خورده یا ملتهب را تا برطرف شدن حساسیت کنار بگذارید.
چه زمانی زخم صورت به رسیدگی پزشکی نیاز دارد؟
برای بریدگی عمیق یا باز، زخمی که لبه هایش کنار هم قرار نمی گیرد، آسیب نزدیک چشم، گازگرفتگی انسان یا حیوان و زخم آلوده، مراقبت خانگی کافی نیست. ارزیابی زودهنگام می تواند مشخص کند که زخم به بخیه، پاک سازی تخصصی یا اقدام دیگری نیاز دارد. اگر جسمی در زخم فرو رفته، آن را بیرون نکشید و برای دریافت کمک اقدام کنید.
قرمزی ای که از محدوده زخم فراتر می رود یا گسترش پیدا می کند، می تواند نشانه عفونت باشد. اگر درد رو به افزایش است و پوست اطراف گرم شده، به تغییرات آن توجه کنید؛ تورم بیشتر هم نگران کننده است. ترشح چرکی یا تب نیز از نشانه های هشدار هستند. در صورت مشاهده این نشانه ها، به ویژه اگر حال عمومی بدتر شده است، با پزشک تماس بگیرید. برای زخم های صورت در کودکان نیز اگر آسیب عمیق است یا نزدیک چشم قرار دارد، ارزیابی پزشکی را به تعویق نیندازید.
اگر پس از فشار مستقیم خونریزی بند نمی آید، زخم بزرگ است یا فرد دچار بی حسی، اختلال حرکت یا آسیب چشم شده، مراجعه فوری لازم است. افرادی که بیماری زمینه ای موثر بر ترمیم زخم دارند یا داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند نیز بهتر است درباره آسیب قابل توجه زودتر ارزیابی شوند.
زخم صورت با زخم دهان یا زخم داخلی یکی نیست
روش درمان سریع زخم به محل و علت آن بستگی دارد. مراقبت از خراش صورت را نباید به زخم دهان یا لثه تعمیم داد؛ زخم های داخلی بدن هم بسته به محل و علت، ارزیابی جداگانه ای می خواهند. پماد پوستی برای زخم داخلی یا دهانی مناسب نیست. در صورت درد شدید، خونریزی، مشکل بلع، علائم گوارشی یا نگرانی درباره زخم داخلی، ارزیابی پزشکی لازم است.
درمان سریع زخم لثه به علت آن وابسته است؛ خونریزی پس از مسواک زدن یا آسیب موضعی با زخم صورت یکسان نیست. مسواک نرم و تمیز نگه داشتن دهان می تواند از تحریک بیشتر جلوگیری کند، اما خونریزی تکرارشونده، درد ماندگار یا تورم نیاز به بررسی دندان پزشک دارد. برای درمان سریع زخم دهان و لثه نیز نباید کرم مخصوص پوست صورت را داخل دهان زد.
درمان سریع زخم زبان و درمان سریع زخم دهان نیز به محل آسیب، اندازه و علت آن مربوط است. زخم کوچکی که بر اثر گاز گرفتن ایجاد شده ممکن است با مراقبت ملایم بهتر شود. اگر زخم بهبود پیدا نمی کند، بزرگ یا عودکننده است، یا با تب و دشواری بلع همراه شده، باید بررسی شود. درباره درمان سریع زخم دهان، تجربه های نقل شده در انجمن هایی مانند نی نی سایت جای تشخیص و توصیه متناسب با علت زخم را نمی گیرد.
درمان سریع زخم معده با مصرف کرم یا پماد پوستی انجام نمی شود و تشخیص آن به بررسی علائم گوارشی نیاز دارد. اگر منظور از پرسش درمان سریع زخم معده چیست، پاسخ ایمن این است که علت و درمان را پزشک تعیین کند؛ درد شدید شکم، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه نیازمند رسیدگی فوری است. برای درمان سریع زخم معده در خانه داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع یا جایگزین نکنید.
درمان سریع زخم روده خانگی هم توصیه عمومی و یکسانی ندارد، چون زخم یا آسیب روده را نمی توان از روی یک نشانه ساده تشخیص داد. درد شدید شکم، خون در مدفوع، تب یا ضعف قابل توجه نیازمند ارزیابی پزشکی است. خوراکی یا پماد موضعی نمی تواند جای بررسی علت را بگیرد.
درمان سریع زخم رحم یا درمان سریع زخم دهانه رحم باید بر اساس علت و ارزیابی متخصص زنان پیگیری شود. عبارت درمان سریع زخم رحم نی نی سایت نیز پاسخ تشخیصی به فرد نمی دهد؛ توصیه های عمومی اینترنتی برای این موضوع جای معاینه را نمی گیرد. از درمان خانگی داخل واژن یا مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنید و در صورت خونریزی غیرعادی، درد یا ترشح نگران کننده با پزشک مشورت کنید.
برای درمان سریع زخم بستر نیز روش مراقبت با زخم صورت تفاوت دارد و به عمق زخم، وضعیت حرکتی و سلامت عمومی فرد بستگی دارد. زخم فشاری باید از نظر علت فشار و نشانه های عفونت بررسی شود؛ مالیدن فرآورده مخصوص صورت به آن، درمان محسوب نمی شود.
انتخاب فرآورده پوستی و توجه به اصالت آن
برای مراقبت روزانه از پوست آسیب دیده، محصول باید با مرحله ترمیم و محل استفاده سازگار باشد. فرآورده های ترمیم کننده پوست را روی زخم باز به کار نبرید، مگر اینکه دستور تخصصی مشخصی برای همان وضعیت دریافت کرده باشید. اگر پوست حساس است، استفاده همزمان از چند محصول جدید تشخیص عامل تحریک را دشوار می کند؛ در این حالت مراقبت ساده و پیگیری تغییرات پوست انتخاب محتاطانه تری است.
ویونا از سال ۱۳۸۹ در زمینه محصولات پوستی، آرایشی و عطر فعالیت می کند و بر اصالت کالا و کیفیت محصولات تمرکز دارد. اصالت محصول و تطابق آن با نیاز پوست، هنگام انتخاب فرآورده های مراقبتی اهمیت دارد؛ با این حال، هیچ محصول آرایشی یا مراقبتی جای ارزیابی زخم عمیق یا عفونی را نمی گیرد.
جمع بندی
اگر زخم صورت سطحی است، ابتدا دست ها را بشویید و با فشار مستقیم خونریزی را کنترل کنید. سپس محل را با آب تمیز بشویید، کمی وازلین ساده بزنید و روی آن پانسمان بگذارید. از کندن دلمه و مالیدن مواد محرک خودداری کنید. پس از بسته شدن کامل زخم، از آفتاب محافظت کنید و در انتخاب محصول مراقبتی به مرحله ترمیم توجه داشته باشید. اگر زخم عمیق، باز، آلوده یا نزدیک چشم است یا نشانه های عفونت دارد، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
سوالات متداول
در این بخش پاسخ چند پرسش رایج درباره مراقبت از زخم تازه صورت و زمان پیگیری آن آمده است.
